Zdrowie

Bierzesz większą dawkę bo boli? Ten mit może Ci zaszkodzić

Tekst w ramach akcji Bezpieczne Leki. Więcej informacji na dole wpisu.

Znasz to uczucie. Ból głowy nie odpuszcza, więc myślisz: „Wezmę większą dawkę, bo ta standardowa najwyraźniej nie działa”. Albo sięgasz po tabletkę z wyższą zawartością substancji czynnej, bo skoro ma więcej miligramów, to musi działać szybciej i skuteczniej. Prawda? Otóż nie. Ten pozornie logiczny tok myślenia to jeden z najczęstszych i potencjalnie najbardziej szkodliwych mitów związanych z lekami przeciwbólowymi. Warto zrozumieć, dlaczego większa dawka to nie zawsze lepsze rozwiązanie – i kiedy faktycznie ma sens sięgnięcie po silniejszy preparat.

Dlaczego więcej miligramów nie znaczy „szybciej”?

Pewnie zastanawiasz się, jak to możliwe, że tabletka z 400 mg nie działa szybciej niż ta z 200 mg. Odpowiedź kryje się w tym, jak Twój organizm przetwarza leki. Po połknięciu tabletki substancja czynna musi najpierw dotrzeć do żołądka, rozpuścić się, wchłonąć do krwi i dopiero wtedy zacząć działać. Ten proces zajmuje określony czas – zazwyczaj od 20 do 45 minut – i większa dawka tego nie przyspieszy. To trochę jak z wodą w czajniku: możesz wlać więcej wody, ale temperatura wrzenia pozostanie taka sama. Organizm potrzebuje czasu na wchłonięcie leku, niezależnie od tego, ile miligramów przyjmiesz.

Co ciekawe, na szybkość działania leku wpływa zupełnie coś innego niż dawka. Postać farmaceutyczna ma ogromne znaczenie – kapsułki miękkie z płynnym wypełnieniem, takie jak NUROFEN EXPRESS FORTE (na ból głowy i mięśni), wchłaniają się szybciej niż klasyczne tabletki powlekane jak IBUPROM (tutaj znajdziesz więcej informacji o tym leku). Dzieje się tak dlatego, że substancja czynna jest już rozpuszczona i gotowa do wchłonięcia, a nie musi najpierw ulegać rozpadowi w żołądku. Jeśli więc zależy Ci na szybkim działaniu, lepszym wyborem będzie odpowiednia postać leku, a nie zwiększanie dawki.

Kiedy większa dawka ma sens – a kiedy to czysta strata

Spokojnie, nie chodzi o to, że wyższe dawki są bezużyteczne. Mają swoje miejsce w leczeniu bólu, ale ich rola jest inna, niż mogłoby się wydawać. Większa dawka nie działa szybciej, ale może działać silniej i dłużej. To ważna różnica. Jeśli standardowa tabletka 200 mg łagodzi Twój ból tylko częściowo lub na krótko, wtedy ma sens sięgnięcie po preparat z wyższą zawartością substancji czynnej. IBUM SUPERMAX (silnie łagodzi ból) z 600 mg ibuprofenu jest przeznaczony właśnie do takich sytuacji – gdy ból jest intensywny i standardowe dawki nie dają wystarczającej ulgi.

Problem pojawia się wtedy, gdy automatycznie sięgasz po najsilniejszą dostępną opcję „na wszelki wypadek”. Przy zwykłym bólu głowy czy lekkim bólu mięśniowym wysoka dawka nie przyniesie dodatkowych korzyści, za to zwiększy ryzyko działań niepożądanych. Żołądek, nerki i wątroba muszą przetworzyć całą dawkę, którą przyjmujesz. Dlatego złota zasada brzmi: zacznij od najmniejszej skutecznej dawki. Jeśli IBUPROM z 200 mg wystarcza na Twój ból, nie ma sensu brać więcej.

Ten błąd może Cię kosztować więcej niż ból głowy

Wielu pacjentów myśli, że leki przeciwbólowe dostępne bez recepty są całkowicie bezpieczne, więc można je brać w dowolnych ilościach. To niebezpieczne przekonanie. Ibuprofen – substancja czynna w produktach takich jak IBUPROM, IBUM SUPERMAX czy NUROFEN EXPRESS FORTE – jest skuteczny, ale ma swoje granice bezpieczeństwa. Maksymalna dawka dobowa wynosi 1200 mg dla osób stosujących leki samodzielnie, bez konsultacji z lekarzem. Przekroczenie tej granicy zwiększa ryzyko podrażnienia żołądka, a w skrajnych przypadkach może prowadzić do owrzodzeń czy krwawień z przewodu pokarmowego.

Szczególnie niebezpieczne jest łączenie kilku preparatów przeciwbólowych lub dokładanie kolejnych dawek, gdy poprzednia „jeszcze nie zadziałała”. Pamiętaj, że lek potrzebuje czasu na wchłonięcie – minimum 30-40 minut. Jeśli po godzinie ból nie ustępuje, to nie znaczy, że powinieneś wziąć podwójną dawkę. Może to oznaczać, że ten rodzaj bólu wymaga innego podejścia lub konsultacji z lekarzem.

Który lek wybrać, gdy ból nie odpuszcza?

Skoro większa dawka nie równa się szybszemu działaniu, co zrobić, gdy naprawdę potrzebujesz szybkiej ulgi? Postaw na formę leku, a nie na ilość miligramów. Kapsułki miękkie z płynnym rdzeniem działają szybciej niż klasyczne tabletki – ich zawartość jest już rozpuszczona, więc organizm może ją wchłonąć niemal natychmiast po rozpadzie otoczki. NUROFEN EXPRESS FORTE z 400 mg w postaci kapsułki miękkiej może przynieść ulgę szybciej niż tabletka z taką samą dawką, właśnie dzięki swojej postaci.

Warto też pamiętać, że przyjmowanie leku na czczo przyspiesza wchłanianie, ale może podrażnić żołądek. Jeśli masz wrażliwy układ trawienny, lepiej zjeść coś lekkiego przed przyjęciem leku – działanie może być nieco opóźnione, ale oszczędzisz sobie dyskomfortu. I najważniejsze: jeśli ból jest tak silny, że standardowe dawki nie pomagają, lub wraca regularnie – nie zwiększaj dawki na własną rękę. To sygnał, że warto porozmawiać z lekarzem o przyczynie problemu.

Kiedy lepiej odpuścić i iść do lekarza?

Są sytuacje, w których żadna tabletka przeciwbólowa – niezależnie od dawki – nie jest właściwym rozwiązaniem. Jeśli ból głowy pojawia się nagle i jest wyjątkowo silny, jeśli towarzyszą mu zaburzenia widzenia, sztywność karku lub gorączka – to wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Podobnie, gdy musisz sięgać po leki przeciwbólowe częściej niż kilka razy w tygodniu. Regularne stosowanie środków przeciwbólowych może paradoksalnie prowadzić do tak zwanych bólów głowy z odbicia – przewlekłych dolegliwości wywoływanych przez same leki.

Warto też wiedzieć, że ibuprofen nie jest odpowiedni dla wszystkich. Osoby z chorobami żołądka, nerek, wątroby, nadciśnieniem czy problemami z sercem powinny skonsultować się z lekarzem przed jego stosowaniem. To samo dotyczy kobiet w ciąży (szczególnie w trzecim trymestrze), osób przyjmujących leki na rozrzedzenie krwi czy z astmą. Leki bez recepty są bezpieczne, ale tylko wtedy, gdy stosuje się je zgodnie z zaleceniami i z głową.

Teraz wiesz, że mocniejsza tabletka nie działa szybciej – to mit, który może prowadzić do niepotrzebnego obciążania organizmu. Szybkość działania zależy od postaci leku, nie od liczby miligramów. Pamiętaj, żeby zawsze zaczynać od najmniejszej skutecznej dawki i nie przekraczać maksymalnej dawki dobowej. Jeśli standardowy IBUPROM nie wystarcza na Twój ból, zamiast podwajać dawkę, rozważ preparat w postaci kapsułki miękkiej jak NUROFEN EXPRESS FORTE lub – przy naprawdę silnym bólu – skonsultuj z lekarzem stosowanie wyższych dawek jak w IBUM SUPERMAX. Twoje zdrowie jest ważniejsze niż szybka ulga za wszelką cenę.

Ten artykuł powstał w ramach akcji Bezpieczne Leki, która ma na celu poszerzać wiedzę Pacjentów w temacie bezpieczeństwa stosowania leków. Organizatorem akcji jest portal Leki.pl. Więcej informacji na www.BezpieczneLeki.pl.

Bibliografia